వెస్టిబ్యులర్ న్యూరిటిస్, దీనిని వెస్టిబ్యులర్ న్యూరోనైటిస్ అని కూడా పిలుస్తారు, వైరల్ ఇన్ఫెక్షన్ వెస్టిబ్యులర్ నాడిలో వాపును ప్రేరేపించినప్పుడు ఇది సంభవిస్తుంది . ఈ నాడి సమతుల్యతను కాపాడుకోవడానికి చాలా ముఖ్యమైనది మరియు దాని బలహీనత తలతిరుగుడుకు మరియు అసమతుల్యతకు దారితీస్తుంది. జలుబు, ఫ్లూ లేదా గొంతు నొప్పి వంటి సాధారణ వైరల్ ఇన్ఫెక్షన్లు ఈ వాపుకు దారితీయవచ్చు.
లాబ్రింథైటిస్ మరియు వెస్టిబ్యులర్ న్యూరిటిస్ ఒకే విధమైన లక్షణాలను కలిగి ఉంటాయి. వెస్టిబ్యులర్ న్యూరిటిస్లో, వెస్టిబ్యులోకోక్లియర్ నాడి యొక్క వెస్టిబ్యులర్ భాగం మాత్రమే వాపుకు గురై, సమతుల్యతను ప్రభావితం చేస్తుంది. దీనికి విరుద్ధంగా, లాబ్రింథైటిస్ అనేది వెస్టిబ్యులోకోక్లియర్ నాడి యొక్క రెండు భాగాలను ప్రభావితం చేస్తుంది, ఇది సమతుల్యత మరియు వినికిడి సమస్యలకు దారితీస్తుంది.
వెస్టిబ్యులర్ వ్యవస్థ పనితీరును అంచనా వేయడానికి రోగ నిర్ధారణలో అనేక పరీక్షలు ఉంటాయి:
వీడియోనిస్టాగ్మోగ్రఫీ (VNG): క్షితిజ సమాంతర స్పాంటేనియస్ నిస్టాగ్మస్ను గుర్తిస్తుంది, ఇది ఆప్టిక్ స్థిరీకరణతో తగ్గిస్తుంది.
వీడియో హెడ్ ఇంపల్స్ టెస్ట్ (vHIT): ప్రభావిత వైపు వెస్టిబులో-ఓక్యులర్ రిఫ్లెక్స్లో లోపాలను గుర్తిస్తుంది.
సబ్జెక్టివ్ విజువల్ వర్టికల్ (SVV) పరీక్ష: నిలువు సమతలం యొక్క తప్పుడు వివరణను కొలుస్తుంది, సాధారణంగా దెబ్బతిన్న వైపుకు 10° కంటే ఎక్కువ మారుతుంది.
క్రానియోకార్పోగ్రఫీ (CCG): అన్టర్బెర్గర్ పరీక్ష సమయంలో ప్రభావిత వైపుకు భ్రమణాన్ని వెల్లడిస్తుంది.
డైనమిక్ విజువల్ అక్యూటీ (DVA): కదలిక సమయంలో దృశ్య తీక్షణతలో ఏదైనా తగ్గుదలని అంచనా వేస్తుంది.
ఆడియోగ్రామ్ మరియు ఇంపెడెన్స్ కొలతలు: కోక్లియర్ లేదా మధ్య చెవి బలహీనత లేదని నిర్ధారిస్తుంది.
సాధారణ నాడీ పరీక్ష విలక్షణమైనది మరియు కొన్ని రోజులలో వెస్టిబ్యులర్ లక్షణాలు సాధారణంగా తగ్గుతాయి, తల తిరుగుడు సంచలనాలను తగ్గిస్తాయి. వికారం మరియు వాంతులు వంటి న్యూరోవెజిటేటివ్ లక్షణాలు కూడా తగ్గుతాయి, అయితే అసమతుల్యత కొంతకాలం కొనసాగవచ్చు. వెర్టిగో అసాధారణ తలనొప్పి లేదా నాడీ సంబంధిత లక్షణాలతో కలిసి ఉంటే, కేంద్ర పాథాలజీని తోసిపుచ్చడానికి మెదడు MRI సిఫార్సు చేయబ డుతుంది.
A normal neurological examination is typical, and over a few days, vestibular symptoms usually subside, reducing sensations of spinning. Neurovegetative symptoms like nausea and vomiting also reduce, although imbalance may persist for some time. If vertigo is accompanied by unusual headaches or neurological symptoms, a brain MRI is recommended to rule out central pathology.
వెస్టిబ్యులర్ న్యూరిటిస్ యొక్క లక్షణాలను నిర్వహించడం మరియు వీలైనంత త్వరగా వెస్టిబ్యులర్ పునర్వ్యవస్థీకరణ ప్రారంభించడం వంటివి చికిత్సలో ఉంటాయి.
లక్షణాలను నిర్వహించడం
మందులు: వికారం మరియు వాంతులు నియంత్రించడానికి నోటి ద్వారా తీసుకునే మందులు సూచించబడతాయి. తీవ్రమైన వికారం ఉన్న సందర్భాల్లో, శరీరములో నీటి పరిమాణం తగ్గకుండా నివారించడానికి IV ద్రవాలను ఇవ్వవచ్చు.
వెస్టిబ్యులర్ సప్రెసెంట్స్: ఈ మందులు వెర్టిగో మరియు మైకమును నియంత్రించడంలో సహాయపడతాయి కానీ ఆలస్యంగా లేదా అసంపూర్ణంగా కోలుకోవడాన్ని నివారించడానికి మూడు రోజుల కంటే ఎక్కువ కాలం వాడకూడదు.
స్టెరాయిడ్స్: నరాల వాపు మరియు నొప్పిని తగ్గించడానికి ఇన్ఫెక్షన్ ప్రారంభమైన మొదటి ఐదు రోజుల్లో వాడాలి.
వెస్టిబ్యులర్ పునర్వ్యవస్థీకరణ
వెస్టిబ్యులర్ పునర్వ్యవస్థీకరణ అనేది సమతుల్య విధిలో మార్పులకు అనుగుణంగా మెదడుకు తిరిగి శిక్షణ ఇవ్వడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది, ఈ ప్రక్రియను వెస్టిబ్యులర్ పరిహారం అంటారు. ఇది నిర్దిష్ట సమతుల్య విధులను మూల్యాంకనం చేయడం మరియు లక్ష్యంగా చేసుకోవడం ఉంటాయి:
వెస్టిబులోస్పైనల్ సిస్టమ్: నిలబడి ఉన్నప్పుడు మరియు నడిచేటప్పుడు సమతుల్య నిర్వహణను అంచనా వేస్తుంది.
వెస్టిబ్యులర్ ఓక్యులర్ సిస్టమ్: విశ్రాంతి సమయంలో మరియు తల కదలిక సమయంలో దృష్టి స్థిరీకరణను అంచనా వేస్తుంది.
భంగిమ మరియు గురుత్వాకర్షణ నియంత్రణ కేంద్రం
మూల్యాంకనం ఆధారంగా, అనుకూలీకరించిన వెస్టిబ్యులర్ పునర్వ్యవస్థీకరణ వ్యాయామాలు రోగికి సిఫార్సు చేయబడతాయి.
సమతుల్య వ్యాయామాలు
సమతుల్య వ్యాయామాలు మెదడును కొత్త పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఉండటానికి మరియు సరిగా పనిచేయని సమతుల్య వ్యవస్థ నుండి వచ్చిన గందరగోళ సంకేతాలు ఉన్నప్పటికీ స్థిరత్వాన్ని కాపాడుకోవడానికి సహాయపడతాయి. ఈ వ్యాయామాలు రోగి పరిస్థితి మరియు పురోగతికి అనుగుణంగా ఉంటాయి, రోజుకు 2-3 సార్లు నిర్వహిస్తారు. పడిపోకుండా ఉండటానికి వ్యాయామాలు ఎలా చేయాలో మరియు గృహ భద్రతా చిట్కాలను ఎలా చేయాలో వివరిస్తూ నిర్దిష్ట సూచనలు అందించబడతాయి. ఇంటి ఆధారిత వ్యాయామాలు అసమర్థంగా ఉన్న సందర్భాల్లో, చికిత్సకుడి మార్గదర్శకత్వంలో పునర్వ్యవస్థీకరణ అవసరం.
